Connecting research to society

Onze nieuwste publicatie in Plos Genetics!

23 oktober 2015 Auteur: Eka Suchiman

Hoe kan het dat alle verschillende organen en weefsels in het lichaam één en hetzelfde DNA molecuul bevatten? Een publicatie in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift PLoS Genetics van 22 oktober lost een deel van dit raadsel op door voor het eerst de epigenetische veranderingen tijdens de ontwikkeling van de foetus in kaart te brengen. Het onderzoek van onze epigeneticagroep onder leiding van Bas Heijmans in samenwerking met de groep van Susana Chuva de Sousa Lopes (Anatomie en Embryologie, LUMC) laat zien hoe in elk weefsel geleidelijk ontwikkelingsgenen worden uitgeschakeld terwijl per weefseltype precies die genen die nodig zijn worden aangezet.

Het menselijk lichaam is opgebouwd uit honderden verschillende typen weefsels en cellen. Al die weefsels en cellen bevatten hetzelfde DNA. De verschillen komen doordat de epigenetica het DNA molecuul instrueert welk deel van het DNA actief moet zijn. En dat deel is in elk celtype anders. DNA methylering is een belangrijke epigenetische modificatie. In deze studie hebben we voor het eerst de DNA methylatieveranderingen in kaart gebracht tijdens het eerste en tweede trimester van de foetale ontwikkeling van de mens. De onderzoekers onderzochten vier weefsels: de spier, de bijnier, de alvleesklier en het vruchtvlies dat de foetus omhult. De methylatie van het DNA onderging grote veranderingen van het eerste naar tweede trimester, ook al had zelfs in het eerste trimester elk weefsel zijn eigen unieke DNA methylatie profiel. Aan de hand van de veranderingen in DNA methylatie konden de onderzoekers precies volgen dat in elk weefsel ontwikkelingsprocessen werden uitgeschakeld. Genen die weefsels nodig hebben voor hun specifieke functie werden daarentegen geleidelijk aangezet. Dat gebeurde door het verwijderen van de DNA methylatie op stukken van het DNA die deze genen op grote afstand besturen. Roderick Slieker, samen met Matthias Roost eerste auteur van het artikel: ‘Dankzij ons onderzoek weten we nu welke stukken van het DNA belangrijk zijn voor een gezonde ontwikkeling. En dus ook waar we moeten zoeken als het fout gaat.’ Heijmans vult aan: ‘Wij denken bijvoorbeeld dat ongunstige omstandigheden in de baarmoeder kan leiden tot blijvende epigenetische fouten en daarmee tot gezondheidsproblemen later in het leven.’

 

Het onderzoek is mede tot stand gekomen dankzij financiële ondersteuning van www.ideal-ageing.eu.

250.000 euro voor groeionderzoek bij LUMC-tweelingen

25 september 2019 Auteur: Eka Suchiman

8,5 miljoen euro voor onderzoek naar gezond oud worden en vitaliteit

24 april 2019 Auteur: MolEpi - Moleculaire Epidemiologie
meer